Yenidoğan Nakli

Güvenli nakil için sağlanması gereken koşullar

• İletişim ve planlama

  Nakil yapılacak yenidoğan merkezinin bilgilendirilmesi ve nakil idaresinin, nakil öncesinde hastanın stabilizasyonunu, uygun nakil kararının verilmesini ve nakli hastaya iyi şartları sağlayabilen donanımlı araçlarla yapmasını sağlaması gerekir.

• Uygun nakil ekibi

  Yenidoğan nakli konusunda eğitimli, deneyimli bir ekip oluşturulmalıdır. Ekip üyeleri; fizik muayene, canlandırma, cihazları kullanma, monitör takibi, damar yolu açma (intraosseöz–intravenöz) ve gerekirse iğne aspirasyonu konularında yeterli bilgi sahibi olmalıdır.

• Nakil sırasında stabilizasyon

  Hastanın sevk eden merkezden ayrılmadan önce stabilizasyonu (solunum, dolaşım, kalp, vücut ısısı), sıvı elektrolit replasmanının yapılması ve metabolik dengenin (glukoz, kalsiyum vb.) sağlanması gereklidir.

• Dikkatli ve devamlı değerlendirme

  Nakil sırasında sürekli izlem yapılmalı, beklenmedik değişiklikler erken fark edilmelidir.

• Kayıt

  Nakil işlemi sırasında oluşan tüm sorunlar, yapılan değerlendirmeler ve uygulamalar eksiksiz kayıt edilmeli; hasta kabul eden hastaneye ulaştığında transport öncesi ve sırasındaki tüm kayıtlar alıcı hastaneye teslim edilmelidir.

• Ailenin bilgilendirilmesi

  Transportun her aşamasında aileye bilgi verilmelidir: hastalık ve şiddeti, neden nakil gerektiği, sevk edilecek merkezin olanakları, nakil şekli, süre, iletişim numaraları, olası sorunlar. Aydınlatılmış onam ve rıza belgesi alınmalıdır.

5H kuralı — nakil sırasında korunması gereken riskler

• Hipotermi

  Isı kontrolü sağlanmalı — transport kuvözü, kanguru bakımı.

• Hipoglisemi

  IV dekstroz, anne sütü ile önlenmeli.

• Hipotansiyon

  Sıvı desteği ve gerekirse inotrop ile önlenmeli.

• Hiperventilasyon / Hipoventilasyon

  Ventilasyon parametreleri yakından izlenerek önlenmeli.

Sevk eden birimin görev ve sorumlulukları

• Nakil kararı

  Hastayı sevk eden birim, yüksek riskli yenidoğanın saptanması, yenidoğan uzmanı ile konsültasyonu ve nakil kararını alma konusunda sorumludur.

• Stabilizasyon zorunluluğu

  Sevk edilmesi planlanan yenidoğanın transport öncesi stabilizasyonu sevk eden birimde sağlanmalıdır. Stabil edilemeyen veya nakil edilecek uygun merkeze kabulü teyit edilmeyen yenidoğanlar KESİNLİKLE yola çıkarılmamalıdır.

Nakil için gerekli donanım

Hava ambulans nakillerinde fizyolojik değişiklikler

• Oksijenasyon

  Yükseklik arttıkça parsiyel O₂ basıncı azalır, hastada hipoksi gelişebilir. Nakledilecek hastanın Hb değeri 7 gr/dL altında olmamalıdır.

• Gaz hacmi genleşmesi

  Yükseklikte gaz hacmi artar; içi hava dolu boşlukların genleşmesi komplikasyonlara neden olabilir. Pnömotoraks, pnömokranium, ileus, NEK tanılı hastaların uçuşa uygunluğuna karar verilirken çok dikkatli olunmalıdır.

• Sıcaklık ve nem

  Yükseklik arttıkça sıcaklık ve nem azalır. Özellikle bebeklerde hipotermi riski artar; hipotermi sonucu oksijen tüketimi artarak hipoglisemi ve asidoz ile sonuçlanabilir.

• Ses ve titreşim

  Nakil sırasında ses seviyesi 90-110 dB'ye kadar çıkabilir (bebeklerde önerilen üst sınır 60 dB). Titreşim özellikle helikopterlerde yüksek seviyededir.

Helikopter ve uçak ambulans karşılaştırması