Travmalı Hastada Acil Olgu Yönetimi

Adım adım · metin özeti

Dışa kanamaya bası, servikal stabilizasyon, X-ABCDE: hava yolu (açık değilse çene itme + orofaringeal + aspirasyon), solunum (yoksa BVM + %100 O₂; pnömotoraks yönetimi), nabız (yoksa arrest + 2 geniş damar yolu + 20 mL/kg %0,9 NaCl), dolaşım bozukluğunda hipovolemik şok, kafa travmasında GKS ≤ 8'de ileri hava yolu (KİBAS'ta hafif hiperventilasyon). Giysileri çıkar, hipotermiden koru.

1. Olay yeri yönetimini uygula ve güvenliği sağla; travma mekanizmasını değerlendir
2. Dışa doğru hayatı tehdit eden kanama varsa doğrudan bası uygula
3. Hava yolu açık / güvenilir mi? Servikal stabilizasyonu sağla
4. Solunumu var mı?
5. Nabız var mı?
6. Kafa travması var mı? Nörolojik değerlendirme anormal mi? (anizokori, midriyazis, pin-point pupil, lateralizan bulguya dikkat)
7. Tüm giysileri çıkararak vücudun kontrolünü tamamla, hipotermiden koru

• Hava yolu açık DEĞİL → hava yolunu aç (çene itme manevrası), orofaringeal hava yolu yerleştir, gerekirse ağız içi ve orofarinksi aspire et, erken ileri hava yolu düşün
• Solunum YOK / yeterli değil → solunumu destekle, BVM ile %100 O₂, ileri hava yolu düşün; iki akciğer eşit havalanmıyorsa tansiyon pnömotoraksta iğne kompresyon, açık pnömotoraksta uygun şekilde kapat, hemotoraksta solunum ve dolaşımı destekle
• Solunum VAR → oksijen satürasyonu %94–98 olacak şekilde O₂ ver
• Nabız YOK → Arrest Yönetimi algoritmasını uygula; mümkünse 2 büyük damar yolu (gerekirse IO); hızlı %0,9 NaCl IV infüzyonu (20 mL/kg) başla
• Nabız VAR + dolaşım bozukluğu bulguları varsa → Hipovolemik Şok algoritmasını uygula
• Kafa travması VAR + GKS ≤ 8 ya da hızla düşüyorsa → ileri hava yolu uygulamalarını düşün; KİBAS varsa hafif hiperventilasyon düşün

• Vaka kritik travma hastası özellikleri taşıyorsa hayatı tehdit edici problemleri hızla düzelt, stabilizasyonu sağla ve naklet
• Her aşamada çocuk istismarı olasılığını göz önünde bulundur; kanıt olabilecek materyallerin (giysilerin) korunmasını sağla

Kaynak: SB Ek-2 s.139 · SB-ASH-Ç-30 · metin şemadan birebir çıkarılmıştır, karar için resmî şemayı da inceleyin.