Termal, Elektrik ve Kimyasal Yanıklar

Adım adım · metin özeti

Termal: giysi/takıları çıkar (deri kaldırma), alan-derinlik değerlendir, yanık örtüsü/steril pansuman, Ringer laktat, şok varsa hipovolemik şok koluna, ağrıda fentanil 1 mcg/kg. Elektrik: kaynaktan ayrıldığından emin ol, solunum desteği, erken monitörizasyon (arrest/aritmide ilgili ritim), rabdomiyoliz için erken Ringer laktat, spinal immobilizasyon, yanık için termal kola. Kimyasal: maruziyeti kes, parçaları temizle, bol su/%0,9 NaCl ile 20 dk yıka, termal yanık koluna; olası KBRN.

1. Acil olgu yönetimini uygula

• TERMAL yanık → yanık bölgesindeki giysi ve takıları çıkart (deri/doku kaldırma, soyulma yok); yanığın alanını ve derinliğini değerlendir; yüzeyi yanık seti içindeki ekipman veya steril pansuman ile ört; vital değerlendir; Ringer laktat başla. Ağrı kontrolü için ANALJEZİK / FENTANİL (1 mcg/kg IV yavaş, IM). Şok bulguları varsa Hipovolemik Şok algoritmasına git; yoksa sıvı yüklemesi (1 saatten kısa nakilde 500 mL Ringer laktat, uzun nakilde Parkland formülü)
• ELEKTRİK yanığı → yaralının elektrik kaynağından ayrıldığından/gücün kesildiğinden emin ol (yerdeki kablolara en az 10 m mesafe). Solunum sıkıntısı varsa hava yolunu aç, oksijenizasyon/ventilasyon; erken monitörizasyon, nabız ve ritim kontrolü; rabdomiyoliz riskine karşı erken ve yeterli Ringer laktat; spinal immobilizasyon; yanık alanları için TERMAL YANIK koluna geç. Arrest/aritmide ilgili ritim algoritmasına git
• KİMYASAL yanık → kimyasala maruziyeti kes; görülebilen parçaları ve kalıntıları temizle; bol su veya %0,9 NaCl ile 20 dk boyunca nazikçe yıka; ardından TERMAL YANIK koluna geç. Olası bir KBRN durumuna hazırlıklı ol

• Geniş yanıklarda yanık örtüsü kullan
• Yanık merkezi/ünitesi olan merkeze nakil için SKKM/ÇM ile iletişime geçilmeli

Kaynak: SB Ek-2 s.50–52 · SB-ASH-Y-28 (termal) / Y-29 (elektrik) / Y-30 (kimyasal) · metin şemadan birebir çıkarılmıştır, karar için resmî şemayı da inceleyin.