Travmalı Hastada Acil Olgu Yönetimi

Adım adım · metin özeti

Dışa kanamaya bası, servikal/spinal immobilizasyon, X-ABCDE sırasıyla: hava yolu, solunum (pnömotoraks yönetimi), nabız (yoksa arrest), dolaşım (şok/pelvis), bilinç (kafa travması). Hipotermiden koru, immobilize naklet.

1. Olay yeri yönetimini uygula ve güvenliği sağla; travma mekanizmasını değerlendir
2. Dışa doğru hayatı tehdit eden kanama varsa doğrudan bası uygula
3. Hava yolu açık ve güvenilir mi? Servikal ve spinal immobilizasyonu sağla
4. Solunum stabil mi? Her iki akciğer eşit havalanıyor mu? SpO₂ > %94, solunum sayısı 10–30/dk
5. Nabız var mı?
6. Dolaşım stabil mi? KGD > 2 sn, nabız > 120/dk, SKB < 90 mmHg
7. Bilinç normal mi? GKS = 15, uyanık, basit komutlara uyuyor (anizokori, midriyazis, pin-point pupil, taraf bulgusuna dikkat et)
8. Tüm giysileri çıkararak vücut kontrolünü tamamla, hipotermiden koru
9. İkincil değerlendirmeyi tamamla (nakil sırasında), immobilizasyonu sürdür ve naklet

• Hava yolu güvenli DEĞİL → hava yolunu aç, orofaringeal hava yolu yerleştir, ağız içi ve orofarinksi aspire et, ileri hava yolu uygulamalarını düşün
• Solunum stabil DEĞİL → solunumu destekle, ileri hava yolu düşün; tansiyon pnömotoraks varsa iğne dekompresyon, açık pnömotoraks varsa uygun teknikle kapat, hemotoraks varsa solunum ve dolaşımı destekle
• Nabız YOK → Arrest Yönetimi algoritmasına git
• Dolaşım stabil DEĞİL → pelvis travması ya da şüphesi varsa pelvisi sabitle → Hipovolemik Şok algoritmasına git
• Bilinç normal DEĞİL → Kafa Travmalı Hastaya Yaklaşım algoritmasına git

• Kanıt olabilecek materyallerin (giysilerin) korunmasını sağla
• Yetişkin GKS — Göz: spontan 4 / sesli uyaranla 3 / basınçlı uyaranla 2 / yanıtsız 1. Sözel: oryante 5 / konfüze 4 / kelimelerle 3 / anlamsız sesler 2 / yanıtsız 1. Motor: komutlara uyuyor 6 / lokalize ediyor 5 / normal fleksör 4 / anormal fleksör 3 / ekstansör 2 / yanıtsız 1

Kaynak: SB Ek-2 s.65–67 · SB-ASH-Y-38 · metin şemadan birebir çıkarılmıştır, karar için resmî şemayı da inceleyin.